Ekran jako sposób na święty spokój?
SERIA: Świadome rodzicielstwo
Część II — Dlaczego tak łatwo odbieramy dzieciom okazję do dojrzewania?
Artykuł 9: Ekran jako sposób na święty spokój?
Trudno dziś wychowywać dzieci bez mierzenia się z problemem nadmiernego korzystania z urządzeń elektronicznych. Telefony, tablety, komputery i telewizory są obecne niemal wszędzie, a dostęp do treści, które potrafią przyciągnąć uwagę dziecka na długie godziny, jest łatwiejszy niż kiedykolwiek. Często pozwalamy dzieciom korzystać z ekranów, bo dzięki temu mamy chwilę spokoju, możemy dokończyć pracę, przygotować obiad albo po prostu odpocząć. Nie ma sensu udawać, że nigdy nie korzystamy z takiego rozwiązania. Warto jednak zastanowić się, co tracimy, kiedy ekran staje się najprostszym sposobem na zajęcie dziecka.
Zanim jednak zaczniemy przyglądać się nawykom naszych dzieci... spójrzmy na siebie. My, dorośli, również zachłysnęliśmy się możliwościami, jakie daje nam rozwój elektroniki. Smartfon stał się naszym centrum dowodzenia. Załatwiamy przez niego sprawy zawodowe, organizujemy życie rodzinne, robimy zakupy, płacimy rachunki i utrzymujemy kontakty z innymi ludźmi. Wiele z tych rzeczy jest potrzebnych, a czasem wręcz niezbędnych. Ale czy zawsze sięgamy po telefon tylko wtedy, gdy naprawdę musimy?
Żyjemy w ciągłym pośpiechu, jesteśmy zajęci codziennymi obowiązkami, często zmęczeni i przeciążeni. Sami zaczynamy więc szukać swojej dawki łatwo dostępnej przyjemności. Kilka minut w mediach społecznościowych, krótkie filmiki, kolejne wiadomości, przeglądanie tego, co robią inni. To taka nasza mała dawka dopaminy, szybka nagroda i chwila oderwania od codzienności. Tyle że te kilka minut potrafi zamienić się w znacznie dłuższy czas, a telefon, który miał być chwilowym odpoczynkiem, zaczyna zabierać nam uwagę i obecność.
Dzieci bardzo uważnie obserwują dorosłych. Jest takie zdanie, które warto sobie przypomnieć: „Nie martw się tym, że dzieci nie słuchają tego, co mówisz. Martw się tym, że naśladują to, co ty robisz”. Trudno oczekiwać, że dziecko odłoży telefon podczas wspólnego posiłku, jeśli widzi, że rodzic robi coś zupełnie innego. Trudno przekonywać je, że rozmowa jest ważna, kiedy sami co chwilę zerkamy na ekran. Oczywiście nie chodzi o to, żebyśmy mieli poczucie winy za każde użycie telefonu. Chodzi o uczciwe spojrzenie na własne nawyki i dostrzeżenie, że wychowujemy nie tylko słowami, ale przede wszystkim codziennym przykładem.
Nie możemy też zapominać, że dzieci potrzebują czegoś więcej niż kolejnych bodźców. Potrzebują rozmowy, ruchu, zabawy, kontaktu z ludźmi i przyrodą. Potrzebują czasu, w którym same wymyślają, co zrobić, uczą się radzić sobie z nudą, odkrywają swoje zainteresowania i próbują nowych rzeczy. To właśnie w takich zwyczajnych doświadczeniach rozwijają się umiejętności, które będą im potrzebne w dorosłym życiu. Jeśli każdą wolną chwilę wypełnimy ekranem, odbierzemy im część tych okazji.
Nie chodzi o demonizowanie technologii ani o całkowite wyeliminowanie jej z życia dzieci. Urządzenia elektroniczne mogą być wartościowym narzędziem do nauki, pracy i rozwijania zainteresowań. Potrzebujemy jednak rozsądnych zasad, a te powinny dotyczyć całej rodziny. Nie nauczymy dzieci umiaru, jeśli sami nie będziemy go praktykować.
Zacznijmy więc od siebie. Przez jeden dzień obserwujmy, jak często sięgamy po telefon i w jakich sytuacjach naprawdę go potrzebujemy, a kiedy robimy to z przyzwyczajenia lub dla chwilowej przyjemności. Wybierzmy jedną sytuację, w której odłożymy urządzenie i zamiast ekranu wybierzemy rozmowę, wspólną aktywność albo po prostu obecność drugiego człowieka.
A jeśli mamy dość odwagi... Wejdźmy w ustawienia własnego telefonu i po prostu sprawdźmy własne statystyki – ile czasu w ciągu dnia spędzamy z telefonem w ręku?
Zawsze gdy o tym myślę, przypomina mi się werset z Ewangelii Mateusza:
Gdzie jest twój skarb, tam będzie i twoje serce.
Mt 6,21Obawiam się, że statystyki z telefonu aż nazbyt dobrze to obrazują... Może więc pierwszą zmianę w korzystaniu z ekranów powinniśmy wprowadzić nie w telefonie dziecka, ale we własnym?
Dziś zapraszam Cię do stworzenia planu... dla samego siebie. Zastanów się, ile czasu w ciągu dnia chcesz przeznaczać na rozrywkę przed ekranem i co możesz zrobić, aby odzyskać choć część czasu dla tego, co naprawdę ważne.
Zacznijmy świadomie zarządzać czasem przed ekranem i pokażmy dzieciom, że prawdziwe życie dzieje się przede wszystkim poza ekranem.
Wychowujmy świadomie — nie tylko ze względu na dziś, ale na całe życie.
O autorze
O sobie mówi: „Matka Polka” – żona, matka trzech dorastających synów – wielka zwolenniczka świadomego rodzicielstwa.
Kobieta wielu pasji, zafascynowana naturą, oraz pięknem i mądrością Bożego Stworzenia, odkrywanymi podczas codziennych zajęć.
Mistrzyni „międzyczasu” – hoduje zwierzęta, prowadzi uprawy permakulturowe, piecze chleby na zakwasie, tworzy mydła naturalne, oraz dziesiątki różnych przetworów, zaangażowana w służbę w lokalnej Społeczności Chrześcijańskiej, społecznik z głębokiego przekonania.
Swoje życie i wszystko, w co się angażuje, opiera o Słowo Boże, z każdym rokiem bardziej świadoma tego, że bez Boga nic nie może uczynić (J. 15:5)Pokaż mniej